Boom of struik van de buurman op de erfgrens – dit zijn uw rechten

Een buurman plant een boom op een halve meter van uw tuin. De takken groeien over uw erf. Het licht in uw tuin wordt minder. U vraagt hem om actie te ondernemen. Hij doet niets. Wat nu?

Dit is een veelvoorkomend probleem. Bomen en struiken op of vlakbij de erfgrens leiden regelmatig tot conflicten tussen buren. Gelukkig geeft de wet u duidelijke rechten. In dit artikel leest u wat die rechten zijn, wanneer uitzonderingen gelden, en wat u kunt doen als uw buurman niet meewerkt.

Wat zegt de wet?

De regels over bomen en struiken staan in het Burgerlijk Wetboek.

Artikel 5:42 BW zegt: een boom of heester mag niet dichter dan 50 centimeter bij de erfgrens staan. Dit geldt voor bomen én voor heggen of struiken die hoger zijn dan twee meter. De afstand wordt gemeten van het midden van de stam of plant tot aan de grens.

Staat de boom te dicht bij uw grens? Dan heeft u het recht om te eisen dat uw buurman die boom verwijdert. U hoeft dat niet te accepteren, ook niet als de boom er al jaren staat.

Artikel 5:44 BW gaat over overhangende takken. Groeien de takken van de boom over uw erf? Dan mag u die zelf weghalen — maar alleen nadat u uw buurman eerst schriftelijk heeft gewaarschuwd én hij niets heeft gedaan. U hoeft de takken niet terug te geven: ze worden uw eigendom.

Let op: drie uitzonderingen

De regels uit artikel 5:42 BW gelden niet altijd. Er zijn drie situaties waarin uw buurman wel een boom dicht bij de grens mag hebben.

1. Een gemeentelijke verordening Sommige gemeenten hebben eigen regels over bomen en struiken. Die regels kunnen afwijken van de wet. Het kan zijn dat in uw gemeente een boom dichter bij de grens mag staan. Controleer dit via de website van uw gemeente.

2. Een erfdienstbaarheid Is er bij de koop of verkoop van een van de woningen een afspraak gemaakt dat de boom er mag staan? Dan is dat mogelijk vastgelegd als erfdienstbaarheid bij de notaris. Die afspraak gaat voor op de wettelijke minimumafstand. Raadpleeg de akte van levering van uw woning om dit te controleren.

3. Verjaring Dit is de meest voorkomende valkuil. Staat de boom al tientallen jaren op dezelfde plek, en heeft nooit iemand daar bezwaar tegen gemaakt? Dan kan het recht om verwijdering te eisen zijn verjaard. De verjaringstermijn is twintig jaar. Dit betekent: hoe langer u wacht, hoe groter het risico dat u uw recht verliest. Twijfelt u? Wacht dan niet te lang met actie ondernemen.

Overhangende takken: mag u die zelf weghalen?

Ja, maar u moet de juiste stappen volgen.

U kunt niet zomaar op een middag de ladder pakken en de takken snoeien. U moet uw buurman eerst schriftelijk aanmanen. Dat betekent: stuur een brief of e-mail waarin u aangeeft dat u verwacht dat hij de overhangende takken verwijdert, en geef hem een redelijke termijn — meestal twee tot vier weken.

Doet uw buurman niets? Dan mag u de takken zelf weghalen. Wat u weghaalt, is dan uw eigendom. U mag het hout houden, maar u kunt ook kiezen het aan uw buurman terug te geven.

Let op: snijdt u wortels weg die uw tuin binnenkomen? Dan gelden soortgelijke regels, maar daarvoor hoeft u niet altijd eerst aan te manen — dit verschilt per situatie.

Wat als uw buurman niet meewerkt?

Heeft u uw buurman aangesproken, heeft u een schriftelijke aanmaning gestuurd, en doet hij nog steeds niets? Dan kunt u naar de rechter stappen.

De route is als volgt: 1. Praat eerst — soms lost een rustig gesprek meer op dan een brief. 2. Stuur een aanmaning — schriftelijk, met een duidelijke termijn. 3. Schakel een mediator in — dit is goedkoper en sneller dan een rechtszaak. 4. Stap naar de rechter — als niets helpt, kunt u de rechter vragen uw buurman te verplichten de boom te verwijderen of de takken te snoeien.

Wat kan de rechter doen?

De rechter kan uw buurman verplichten actie te ondernemen. Maar wees realistisch: ook een rechterlijk oordeel is niet altijd het einde van het verhaal.

In april 2026 oordeelde het Hof Den Haag (ECLI:NL:GHDHA:2026:1225) in een zaak over een boom die ernstig licht wegnam bij de buren. Partijen hadden zelfs al een overeenkomst gesloten waarin stond dat de boom gekapt zou worden. Toch bleek het in de praktijk heel moeilijk om dit ook echt af te dwingen.

Dit is een belangrijke les: rechters nemen dit soort zaken serieuzer dan mensen vaak denken, maar de uitvoering van een vonnis kan lastig zijn. Een boom kappen of snoeien kost tijd, kost geld, en uw buurman kan proberen dit te vertragen. Houd daar rekening mee als u besluit naar de rechter te gaan.

Bovendien weegt de rechter altijd belangen af. Een boom die al dertig jaar staat en inmiddels een omvang heeft gekregen die meerwaarde heeft voor de omgeving, zal de rechter mogelijk anders beoordelen dan een jonge boom die er vijf jaar geleden is ingeplant.

Samenvatting: dit zijn uw stappen

Staat de boom te dicht bij de grens? Ga na of er uitzonderingen gelden (gemeente, afspraken, verjaring). Zo niet: u kunt verwijdering eisen.
Hangen er takken over uw erf? Stuur eerst een schriftelijke aanmaning. Reageert uw buurman niet? Dan mag u de takken zelf weghalen.
Werkt uw buurman niet mee? Overweeg mediation of een rechtszaak — maar houd er rekening mee dat dit tijd kost.
Wacht niet te lang. Verjaring is een reëel risico bij bomen die er al lang staan.

Meer weten?

Wilt u precies begrijpen hoe burenrecht werkt, hoe u een dossier opbouwt en wat u stap voor stap kunt doen? De online cursus burenrecht van Grensgids legt het u uit in begrijpelijke taal — met voorbeelden, modelbrieven en praktische tips.

👉 Bekijk de cursus op grensgids.com

⚠️ Disclaimer: Dit artikel is algemene juridische informatie. Het is geen individueel juridisch advies. Elke situatie is anders. Twijfelt u over uw situatie of wilt u weten wat de beste stap is? Raadpleeg dan een jurist of advocaat.