Boom of struik van de buurman op de erfgrens – dit zijn uw rechten

Een buurman plant een boom op een halve meter van je tuin. De takken groeien over je erf. Het licht in je tuin wordt minder. Je vraagt hem om actie te ondernemen. Hij doet niets. Wat nu?

Dit is een veelvoorkomend probleem. Bomen en struiken op of vlakbij de erfgrens leiden regelmatig tot conflicten tussen buren. Gelukkig geeft de wet je duidelijke rechten. In dit artikel lees je wat die rechten zijn, wanneer uitzonderingen gelden, en wat je kunt doen als je buurman niet meewerkt.

Wat zegt de wet?

De regels over bomen en struiken staan in het Burgerlijk Wetboek.

Artikel 5:42 BW zegt: een boom mag niet dichter dan twee meter bij de erfgrens staan, en een heester of heg niet dichter dan een halve meter. Voor bomen wordt die afstand gemeten vanaf het midden van de voet van de boom. Een gemeentelijke verordening of een plaatselijke gewoonte kan een kleinere afstand toelaten — en je buurman kan zich niet verzetten tegen beplanting die niet hoger reikt dan de scheidsmuur tussen de erven (artikel 5:42 lid 3 BW).

Staat de boom te dicht bij je grens? Dan heb je het recht om te eisen dat je buurman die boom verwijdert. Je hoeft dat niet te accepteren, ook niet als de boom er al jaren staat.

Artikel 5:44 BW gaat over overhangende takken. Groeien de takken van de boom over je erf? Dan mag je die zelf weghalen — maar alleen nadat je je buurman eerst schriftelijk hebt gewaarschuwd én hij niets heeft gedaan. Je hoeft de takken niet terug te geven: ze zijn dan van jou.

Let op: drie uitzonderingen

De regels uit artikel 5:42 BW gelden niet altijd. Er zijn drie situaties waarin je buurman wel een boom dicht bij de grens mag hebben.

1. Een gemeentelijke verordening Sommige gemeenten hebben eigen regels over bomen en struiken. Die regels kunnen afwijken van de wet. Het kan zijn dat in je gemeente een boom dichter bij de grens mag staan. Controleer dit via de website van je gemeente.

2. Een erfdienstbaarheid Is er bij de koop of verkoop van een van de woningen een afspraak gemaakt dat de boom er mag staan? Dan is dat mogelijk vastgelegd als erfdienstbaarheid bij de notaris. Die afspraak gaat voor op de wettelijke minimumafstand. Raadpleeg de akte van levering van je woning om dit te controleren.

3. Verjaring Dit is de meest voorkomende valkuil. Staat de boom al tientallen jaren op dezelfde plek, en heeft nooit iemand daar bezwaar tegen gemaakt? Dan kan het recht om verwijdering te eisen zijn verjaard. De verjaringstermijn is twintig jaar. Dit betekent: hoe langer je wacht, hoe groter het risico dat je je recht verliest. Twijfel je? Wacht dan niet te lang met actie ondernemen.

Overhangende takken: mag je die zelf weghalen?

Ja, maar je moet de juiste stappen volgen.

Je kunt niet zomaar op een middag de ladder pakken en de takken snoeien. Je moet je buurman eerst schriftelijk aanmanen. Dat betekent: stuur een brief of e-mail waarin je aangeeft dat je verwacht dat hij de overhangende takken verwijdert, en geef hem een redelijke termijn — meestal twee tot vier weken.

Doet je buurman niets? Dan mag je de takken zelf weghalen. Wat je weghaalt, is dan van jou. Je mag het hout houden, maar je kunt ook kiezen het aan je buurman terug te geven.

Let op: snijd je wortels weg die je tuin binnenkomen? Dan gelden soortgelijke regels, maar daarvoor hoef je niet altijd eerst aan te manen — dit verschilt per situatie.

Wat als je buurman niet meewerkt?

Heb je je buurman aangesproken, heb je een schriftelijke aanmaning gestuurd, en doet hij nog steeds niets? Dan kun je naar de rechter stappen.

De route is als volgt: 1. Praat eerst — soms lost een rustig gesprek meer op dan een brief. 2. Stuur een aanmaning — schriftelijk, met een duidelijke termijn. 3. Schakel een mediator in — dit is goedkoper en sneller dan een rechtszaak. 4. Stap naar de rechter — als niets helpt, kun je de rechter vragen je buurman te verplichten de boom te verwijderen of de takken te snoeien.

Wat kan de rechter doen?

De rechter kan je buurman verplichten actie te ondernemen. Maar wees realistisch: ook een rechterlijk oordeel is niet altijd het einde van het verhaal.

In april 2026 oordeelde het Hof Den Haag (ECLI:NL:GHDHA:2026:1225) in een zaak over een boom die ernstig licht wegnam bij de buren. Partijen hadden zelfs al een overeenkomst gesloten waarin stond dat de boom gekapt zou worden. Toch bleek het in de praktijk heel moeilijk om dit ook echt af te dwingen.

Dit is een belangrijke les: rechters nemen dit soort zaken serieuzer dan mensen vaak denken, maar de uitvoering van een vonnis kan lastig zijn. Een boom kappen of snoeien kost tijd, kost geld, en je buurman kan proberen dit te vertragen. Houd daar rekening mee als je besluit naar de rechter te gaan.

Bovendien weegt de rechter altijd belangen af. Een boom die al dertig jaar staat en inmiddels een omvang heeft gekregen die meerwaarde heeft voor de omgeving, zal de rechter mogelijk anders beoordelen dan een jonge boom die er vijf jaar geleden is ingeplant.

Samenvatting: dit zijn je stappen

Staat de boom te dicht bij de grens? Ga na of er uitzonderingen gelden (gemeente, afspraken, verjaring). Zo niet: je kunt verwijdering eisen.
Hangen er takken over je erf? Stuur eerst een schriftelijke aanmaning. Reageert je buurman niet? Dan mag je de takken zelf weghalen.
Werkt je buurman niet mee? Overweeg mediation of een rechtszaak — maar houd er rekening mee dat dit tijd kost.
Wacht niet te lang. Verjaring is een reëel risico bij bomen die er al lang staan.

Meer weten?

Wil je precies begrijpen hoe burenrecht werkt, hoe je een dossier opbouwt en wat je stap voor stap kunt doen? De online cursus burenrecht van Grensgids legt het je uit in begrijpelijke taal — met voorbeelden, modelbrieven en praktische tips.

👉 Bekijk de cursus op grensgids.com

De informatie op Grensgids is algemeen van aard en is geen juridisch advies. Gaat het om een eigen situatie? Leg die dan voor aan een advocaat of juridisch adviseur.