Buurman overschrijdt mijn erfgrens: wat kun je vorderen?

Stel: naast jouw huis wordt gebouwd. Na een paar weken zie je het al — de fundering steekt over je erf. Of de schutting van je buurman staat al jaren een halve meter te ver. Of er is een aanbouw geplaatst die over de erfgrens loopt. Wat nu? En wat kun je nog doen als het al een tijdje geleden is?

Dit artikel legt uit wat je juridisch kunt vorderen, wat de valkuilen zijn — en waarom je niet moet wachten.

De situatie: jouw grond, hun bouw

Erfgrensoverschrijding komt vaker voor dan je denkt. Soms is het een buurman die in goed vertrouwen een schuur net iets te ver plaatst. Soms is het een bouwbedrijf dat bij de realisatie van een nieuwbouwwoning centimeters — of meters — over de grens gaat. En soms ontdek je het pas jaren later, bij een verbouwing of verkoop van je woning.

De vraag is dan: ben ik te laat? En wat kan ik eigenlijk nog eisen?

Is dit onrechtmatig?

Ja. Als iemand zonder recht jouw grond gebruikt of bebouwt, is dat een onrechtmatige daad in de zin van artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Het maakt daarbij niet uit of de buurman of het bouwbedrijf dat met opzet deed. Ook een fout in de meting of slordig werken kan onrechtmatig zijn.

Zowel de opdrachtgever (de nieuwe buurman) als het bouwbedrijf kan aansprakelijk zijn. In de praktijk wordt bij bouwprojecten dan ook vaak zowel de eigenaar als de aannemer aangesproken.

Wat kun je vorderen?

Je hebt in principe twee sporen:

1. Schadevergoeding

Op grond van artikel 6:162 jo. 6:96 BW kun je vergoeding eisen van de schade die je lijdt door de overschrijding. Denk aan:

Waardevermindering van jouw perceel
Kosten voor rechtsbijstand en procedures
Andere vermogensschade als gevolg van het gebruik van jouw grond

2. Verwijdering en herstel

Je kunt ook — of ook nog — eisen dat de overschrijdende bouw wordt verwijderd en jouw perceel in de oorspronkelijke staat wordt hersteld. Dit is een zogeheten vordering tot ongedaanmaking. In theorie is dit de meest vergaande remedie: sloop wat op mijn grond staat.

Of de rechter dit toewijst, hangt af van de omstandigheden. Staan er al jaren fundamenten? Is de nieuwbouw al bewoond? Dan weegt de rechter belangen af. Maar ook dan is verwijdering zeker niet uitgesloten — zeker als je snel handelt.

Pas op: verjaring kan je recht doen vervallen

Dit is het meest onderschatte gevaar bij erfgrensoverschrijding. Er zijn twee verjaringstermijnen die je moet kennen:

Schadevergoeding: 5 jaar (én 20 jaar absoluut)

Je vordering tot schadevergoeding verjaart 5 jaar nadat je bekend werd met de schade én de daarvoor aansprakelijke persoon (art. 3:310 BW). Wacht je langer, dan kun je die schade in principe niet meer vergoed krijgen.

Er geldt ook een absolute termijn van 20 jaar — ongeacht wanneer je de schade ontdekte. Daarna is elke vordering verjaard.

Bezitsverkrijging door verjaring: een ander verhaal

Nog ingrijpender: als iemand 10 jaar lang te goeder trouw jouw grond in bezit heeft, of 20 jaar lang zonder meer, kan hij op grond van artikel 3:105 BW eigenaar worden van dat stukje grond. Dan verlies je niet alleen je recht op schadevergoeding — maar ook de grond zelf.

Dit onderscheid is cruciaal: de termijnen voor eigendomsverkrijging door de ander (art. 3:105 BW) lopen anders dan die voor jouw schadevergoedingsvordering (art. 6:162 BW).

Wat zegt de rechter in 2026?

Begin juli 2026 deed de Rechtbank Amsterdam uitspraak in een zaak over erfgrensoverschrijding door een bouwbedrijf (NH Bouwgroep c.s.) — ECLI:NL:RBAMS:2026:6500. De rechtbank beoordeelde zowel de verjaringstermijnen als de schade. De zaak illustreert hoe snel het mis kan gaan als een eigenaar niet tijdig in actie komt. Het signaal vanuit de rechtspraak is duidelijk: wie wacht, riskeert zijn recht te verliezen.

Wanneer moet je handelen?

Zo snel mogelijk. Zodra je vermoedt dat er een erfgrensoverschrijding plaatsvindt, onderneem je actie. Niet volgend jaar. Niet "als de bouw klaar is". Nu.

Concreet:

Stel de verjaring schriftelijk stuiten (een aangetekende brief volstaat — art. 3:317 BW)
Laat de grens inmeten door een gecertificeerd landmeter of raadpleeg het Kadaster
Leg alles vast: foto's, data, metingen, correspondentie
Schakel een juridisch adviseur in die de strategie bepaalt

Praktisch stappenplan

Documenteer — foto's, video, datum en tijdstip. Begin vandaag.
Kadaster — raadpleeg de perceelgrenzen via kadaster.nl of laat een meting uitvoeren.
Stuur een aangetekende brief — informeer de buurman/het bouwbedrijf schriftelijk over de overschrijding. Dit stuit de verjaring.
Vraag juridisch advies — bepaal welke vordering het meest kansrijk is: verwijdering, schadevergoeding of een combinatie.
Overweeg een kort geding — als de bouw doorgaat terwijl de grensdiscussie loopt, kan een kort geding de bouw stilleggen.
Houd termijnen bij — noteer wanneer je de overschrijding ontdekte. Die datum is bepalend voor de 5-jaars termijn.

Tot slot

Erfgrensoverschrijding is geen kleinigheid. Het raakt de waarde van je woning, je privacy en je eigendomsrecht. De wet biedt je stevige instrumenten — maar alleen als je ze op tijd inzet. De combinatie van schadevergoeding én verwijdering is in veel gevallen haalbaar, zeker als je snel handelt en goed documenteert.

Wacht dus niet af. De buurman ook niet.

⚠️ Disclaimer — Grensgids

Dit artikel is geschreven ter algemene informatie en heeft geen juridisch advies aan u persoonlijk op het oog. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Iedere situatie is anders; raadpleeg altijd een gekwalificeerd jurist voor advies dat is toegespitst op uw specifieke omstandigheden. Grensgids is niet aansprakelijk voor schade die voortvloeit uit het handelen op basis van dit artikel.