Een houten scherm voor de tuindeur: wanneer mag dat — en wanneer niet?

Hij had jarenlang rondgekeken naar een plek waar hij zowel kon wonen als werken. In mei 2024 kocht hij eindelijk wat hij zocht: een voormalig atelier en schoenfabriekje, met aan de achterkant brede openslaande tuindeuren. Licht, lucht en een eigen buitenruimte — precies wat hij nodig had.

Maar toen hij het pand betrok, stond er al een houten scherm. Recht voor die tuindeuren. Het scherm blokkeerde niet alleen al het daglicht en de frisse lucht — het maakte ook de enige nooduitgang aan de achterkant onbruikbaar. De nieuwe eigenaar haalde het scherm weg. De buurman zette het terug.

Dit was geen misverstand. De buurman was eigenaar van de grond direct achter het pand en had het scherm doelbewust geplaatst. Hij woonde er zelf niet. Zijn tuin lag er overwoekerd bij. Hij had zelfs aangeboden de tuin te verhuren — maar tegelijkertijd blokkeerde hij zo goed als alle toegang tot het pand.

De nieuwe eigenaar stapte naar de rechter en vroeg in kort geding om verwijdering van het scherm. Op 22 januari 2026 deed de kantonrechter uitspraak.

ECLI: ECLI:NL:RBZWB:2026:301 | Rechtbank Zeeland-West-Brabant | 22 januari 2026

Wat oordeelde de rechter?

De kantonrechter gaf de nieuwe eigenaar gelijk. Het scherm moest weg — en snel.

De rechter legde een dwangsom op van € 1.500 per dag dat het scherm bleef staan, met een maximum van € 25.000. Dat is een duidelijk signaal: eigenmachtig handelen — zelf een obstakel plaatsen zonder rechterlijke toestemming — is niet de juiste weg.

De overwegingen van de rechter waren helder:

De nieuwe eigenaar had zijn ramen vastgezet en ondoorzichtig gemaakt met folie. Daarmee had hij voldaan aan de wettelijke voorwaarden. Na die aanpassingen was er geen rechtsgeldige reden meer voor het scherm.
De buurman had geen zwaarwegend belang: hij woonde er niet, gebruikte zijn tuin niet, en had zelfs voorgesteld die te verhuren.
De hinder was disproportioneel: het pand had geen zijramen, nauwelijks voorramen, en vier dakramen waarvan er twee niet op de begane grond schijnen. Dit scherm was letterlijk de enige serieuze lichtbron — en die werd volledig geblokkeerd.
Door het scherm was ook het onderhoud van de ramen onmogelijk: geen glasbewassing, geen schilderwerk. Dat is in strijd met de wet.

Wat zegt de wet?

Drie wetsartikelen speelden een hoofdrol in deze zaak.

Artikel 5:37 BW — onrechtmatige hinder

Dit artikel verbiedt het gebruik van uw eigendom op een manier die uw buurman onredelijk hindert. Denk aan geluid, stank, trillingen — maar ook aan het wegnemen van licht en lucht. De grens ligt bij wat maatschappelijk niet meer aanvaardbaar is. Of iets over die grens gaat, hangt af van de omstandigheden: hoe ernstig is de hinder, hoe groot is het belang van degene die hinder veroorzaakt, en had die persoon een andere optie?

Artikel 5:50 BW — lichtopeningen en ramen op de erfgrens

Heeft uw woning ramen of deuren die uitkijken op het perceel van de buurman, op minder dan twee meter van de erfgrens? Dan gelden er regels. Uw buurman mag in sommige gevallen verlangen dat u die ramen aanpast. Maar: hij mag dat niet op eigen houtje afdwingen. Hij moet naar de rechter. Bovendien staat in lid 4 van dit artikel uitdrukkelijk dat de eigenaar het recht houdt om zijn ramen te onderhouden — ook als ze dichtbij de erfgrens zitten. Een scherm dat dat onmogelijk maakt, is dus in strijd met de wet.

Artikel 5:51 BW — vaststaand en ondoorzichtig

Dit artikel biedt een uitweg voor eigenaren met ramen dicht bij de erfgrens. Als u de ramen vastmaakt (zodat ze niet meer open kunnen) én ondoorzichtig maakt (zodat de buurman niet meer naar binnen kan kijken), vervalt het recht van de buurman om een scherm te eisen. In deze zaak had de eigenaar precies dat gedaan. Daarmee was de juridische grondslag voor het scherm komen te vervallen.

Wanneer mag uw buurman dit eigenlijk wél?

Niet elk scherm of elke erfafscheiding is onrechtmatig. Er zijn situaties waarin een buurman wél een scherm mag plaatsen — of dit via de rechter kan afdwingen.

Een scherm of erfafscheiding is wél toegestaan als:

Het op de erfgrens staat en redelijke afmetingen heeft (een gewone schutting of heg).
Uw ramen op minder dan twee meter van de erfgrens zitten, ze niet vastgezet en ondoorzichtig zijn, én uw buurman via de rechter heeft gevorderd dat u dit aanpast of een scherm mag plaatsen.
Er geen sprake is van disproportionele hinder — als uw woning voldoende andere lichtbronnen heeft, weegt een scherm anders.

De kern: een buurman mag u niet zomaar licht en lucht ontnemen. Maar als u ramen heeft die rechtstreeks uitkijken op het perceel van uw buurman, heeft hij wél rechten. Die rechten moet hij dan uitoefenen via de rechter — niet door 's nachts een scherm te plaatsen.

Wat kunt u doen als uw buurman licht of lucht blokkeert?

Checklist bij hinder door een scherm of bouwwerk:

Documenteer de situatie. Maak foto's en noteer data. Noteer ook wanneer het scherm geplaatst werd en wat de gevolgen zijn voor uw licht, lucht en toegang.
Ga na of uw ramen dicht bij de erfgrens zitten. Zitten uw ramen op minder dan twee meter van de erfgrens? Dan heeft de wet regels die van toepassing zijn. Overweeg of u ze kunt vastmaken en ondoorzichtig maken (art. 5:51 BW) — dat kan de situatie juridisch veranderen.
Stuur een schriftelijke sommatie. Vraag de buurman schriftelijk het scherm te verwijderen en geef een redelijke termijn. Bewaar het bewijs van verzending.
Zoek juridische informatie of advies. Bij een burenconflict zijn de regels soms ingewikkeld. Laat u goed informeren voordat u handelt. Een rechtsbijstandsverzekering kan dit vergoeden.
Stap naar de rechter bij aanhoudende hinder. Zoals deze zaak laat zien, kan een kort geding snel resultaat geven — zeker als de hinder groot en de urgentie duidelijk is. Ga nooit zelf eigenmachtig een bouwwerk verwijderen zonder rechterlijke uitspraak.

Wat betekent dit voor u?

Deze uitspraak laat zien dat eigenmachtig handelen — zelf een obstakel plaatsen om een buurman dwars te zitten — geen bescherming biedt. De rechter kijkt naar de belangen van beide kanten en weegt die af. In dit geval had de buurman geen serieus belang, terwijl de hinder voor de bewoner enorm was: geen licht, geen lucht, geen nooduitgang, geen onderhoud mogelijk.

Heeft u ramen of tuindeuren dicht bij de erfgrens, en ervaart u hinder van een bouwwerk dat uw buurman heeft geplaatst? Dan is er een wettelijk kader dat u beschermt. Maar de route loopt via de rechter — niet via zelfhulp.

Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Heeft u een specifieke situatie? Raadpleeg dan een juridisch adviseur of advocaat die uw persoonlijke omstandigheden kan beoordelen.

Blijf op de hoogte van burenrecht in begrijpelijke taal?
Schrijf u in voor de nieuwsbrief van Grensgids via grensgids.com en ontvang actuele uitspraken direct in uw inbox.