Mijn buurman is een boer die uitbreidt — wat kan ik doen?

Gepubliceerd op blog.grensgids.com | Categorie: Handhaving & Burenrecht

Aanleiding: Raad van State 14 juli 2026 (zaaknr. 202204562/1/R3) — gemeente Waadhoeke, sleufsilo's

Je woont al jaren naast een boerenbedrijf. Het was er altijd al, en dat vond je prima. Maar nu wil je buurman flink uitbreiden. Er komen grote sleufsilo's. Of een nieuwe loods pal naast jouw tuin. Ineens rijst de vraag: mag dit zomaar? En wat kun jij eigenlijk doen?

Op 14 juli 2026 deed de Raad van State uitspraak in een zaak uit de gemeente Waadhoeke. Omwonenden hadden een handhavingsverzoek ingediend omdat een agrariër sleufsilo's had gebouwd die volgens hen in strijd waren met de regels. De uitspraak laat zien dat buren degelijk werk kunnen maken van zo'n verzoek — maar dat je wel weet wat je doet.

In dit artikel leggen we uit wat jij als buur kunt doen als een boer in de buurt vergroot of uitbreidt.

Wanneer kun jij een handhavingsverzoek indienen?

Een handhavingsverzoek is een officieel verzoek aan de gemeente om op te treden tegen een overtreding. Jij kunt zo'n verzoek indienen als je denkt dat jouw buurman de regels overtreedt.

Denk aan situaties zoals:

Er is gebouwd zonder de juiste vergunning
Er is gebouwd op een plek of met afmetingen die niet kloppen met de vergunning
De bouw is in strijd met het bestemmingsplan (nu: omgevingsplan)

Je hoeft daarvoor geen jurist te zijn. Je hebt het recht om de gemeente te vragen of er een overtreding is en wat zij daaraan gaan doen. Dit recht staat in de wet: artikel 2:3 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) verplicht de gemeente om jouw verzoek serieus in behandeling te nemen.

Praktisch: Houd bij wanneer je iets opmerkt. Maak foto's. Noteer data. Dat helpt later als je moet aantonen wat er is gebeurd en wanneer.

Wat moet er in zo'n verzoek staan?

Een handhavingsverzoek hoeft geen ingewikkeld document te zijn. Wat je in elk geval opneemt:

Wie je bent — naam, adres, contactgegevens
Wat je hebt gezien — een duidelijke omschrijving van wat er is gebouwd of veranderd
Waar het is — het adres of perceel van de buurman
Waarom je denkt dat het niet mag — bijvoorbeeld: er is geen vergunning aangevraagd, of de bouw wijkt af van wat er vergund is
Wat je vraagt — dat de gemeente onderzoekt of er een overtreding is en handhavend optreedt

Stuur je verzoek schriftelijk in — bij voorkeur per brief of e-mail — zodat je een bewijs hebt van de datum waarop je het hebt ingediend. Bewaar altijd een kopie.

Wat is de beginselplicht tot handhaving?

Dit is een belangrijk begrip. De beginselplicht tot handhaving houdt in dat de gemeente in principe verplicht is om op te treden als er een overtreding is. Ze mogen dat niet zomaar naast zich neerleggen omdat ze het te druk hebben of de overtreding niet zo erg vinden.

De Raad van State heeft dit keer op keer bevestigd. Als jij een verzoek indient en er blijkt inderdaad een overtreding te zijn, dan moet de gemeente in principe handhaven.

Toch mag de gemeente in bepaalde gevallen toch afzien van handhaving. Dat kan alleen bij bijzondere omstandigheden, zoals:

Concreet zicht op legalisatie — de buurman kan een vergunning aanvragen die hoogstwaarschijnlijk wordt verleend
Onevenredigheid — het nadeel van handhaving is veel groter dan het voordeel
Opgewekt vertrouwen — de gemeente heeft zelf de indruk gewekt dat alles in orde was

De gemeente moet dit goed motiveren. "We vinden het niet zo'n groot probleem" is geen geldig argument.

Wat als de gemeente niets doet?

Stel je dient een verzoek in en de gemeente reageert niet. Of ze wijzen je verzoek af zonder goede reden. Dan ben je er nog niet, maar je hebt opties.

Stap 1: Bezwaar maken Wijst de gemeente je verzoek af? Dan kun je bezwaar maken. Dit doe je binnen zes weken na het besluit. In je bezwaarschrift leg je uit waarom je het niet eens bent met de beslissing.

Stap 2: Beroep bij de rechtbank Wordt je bezwaar ongegrond verklaard? Dan kun je beroep instellen bij de bestuursrechter.

Stap 3: Ingebrekestelling bij stilte Reageert de gemeente helemaal niet? Dan kun je de gemeente in gebreke stellen. Als ze daarna nog steeds niets doen, kun je een dwangsom eisen — niet van de buurman, maar van de gemeente zelf. Dit staat in de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen.

Wanneer kun je bezwaar maken tegen een verleende vergunning?

Soms heeft jouw buurman wél een vergunning gekregen — maar jij bent het er niet mee eens. Ook dan kun je iets doen.

Je kunt bezwaar maken tegen een verleende vergunning. Dat moet je doen binnen zes weken nadat de vergunning is gepubliceerd of aan jou bekendgemaakt. Let hier goed op: deze termijn is hard. Te laat is te laat, en dan kun je niets meer.

In je bezwaar moet je kunnen aantonen dat jij als buur rechtstreeks belang hebt bij de zaak. Dat is bij een buurman die vlak naast jou bouwt bijna altijd het geval.

Kijk dus regelmatig op de website van jouw gemeente of in de gemeentelijke bekendmakingen. Zo mis je geen publicaties van vergunningen in jouw buurt.

Kort samengevat

Je kunt als buur een handhavingsverzoek indienen als je denkt dat er iets niet klopt
De gemeente is in principe verplicht om te onderzoeken en op te treden
Reageert de gemeente niet of onvoldoende? Dan kun je bezwaar maken of in gebreke stellen
Ben je het niet eens met een verleende vergunning? Maak bezwaar binnen zes weken

De zaak in Waadhoeke laat zien dat buren hun rechten kunnen gebruiken, ook tegenover agrarische uitbreidingen. Maar timing en dossieropbouw zijn cruciaal. Hoe eerder je actie onderneemt, hoe sterker je positie.

Dit artikel is informatief en geen juridisch advies. Twijfelt u over uw situatie? Raadpleeg een jurist.