De buurman beheert het slot op zijn enige weg naar huis: drie tags erbij, geen knop in de woonkamer

Een man woont met zijn partner en dochter aan het eind van een weg die niet van hem is. Die weg loopt over het erf van zijn overbuurman en is de enige toegang tot zijn huis. Waar hij op de openbare weg uitkomt, staat een elektrische poort. Drie jaar geleden veranderde de buurman het slot: sindsdien gaat de poort alleen open met een persoonlijke tag of een afstandsbediening, en moet het gezin elke bezoeker te voet ophalen en weer uitlaten.

Op 14 oktober 2026 beslist de rechtbank Zeeland-West-Brabant wat daarvan moet veranderen: hij krijgt drie extra tags en vier eisen aan de poort die de buurman nog wil plaatsen. De rest wijst de rechtbank af.

Eén weg, één poort, en het beheer ligt bij de ander

Het recht om over die weg te rijden en te lopen is in 2012 bij notariële akte vastgelegd: een erfdienstbaarheid van weg over een strook van 3,40 meter breed, om van en naar de openbare weg te komen. Zo'n recht hangt aan het erf, niet aan de persoon.

De poort stond er al voordat de buurman het perceel kocht; hij verving hem. Die nieuwe poort had eerst een pincode, een intercom om aan te bellen en de mogelijkheid om op afstand met een telefoon open te doen. Drie jaar geleden haalde de buurman die drie functies eruit. Wat bleef: tags en afstandsbedieningen, en een uitrijlus die om 23.00 uur uitgaat. Zelf kan hij de poort nog wel op afstand openen. In februari 2025 kondigt hij bovendien een tweede poort aan, veertien meter breed, dwars over de opening tussen de twee erven. Daar begint de procedure.

De regel: je moet erin kunnen zonder het te hoeven vragen

Een eigenaar mag zijn erf afsluiten (artikel 5:48 BW); de rechtbank noemt dat een essentieel en vanzelfsprekend recht. Maar loopt er een erfdienstbaarheid van weg over dat erf, dan komt er een plicht bij. In de regel moet hij de ander de mogelijkheid bieden zich op elk moment en zonder telkens afhankelijk te zijn van de directe medewerking van de eigenaar toegang te verschaffen. Staat er een hek, dan hoort daar permanent een sleutel bij. Die maatstaf haalt de rechtbank bij een arrest van de Hoge Raad uit 2006 (ECLI:NL:HR:2006:AW6598). Het gaat er dus niet om dat hij je binnenlaat, maar dat je niets hoeft te vragen.

Het slot mag geen straf zijn

De buurman zei dat hij het systeem had aangepast omdat er lukraak derden werden binnengelaten die daarna over zijn perceel zwierven. Daar zet de rechtbank een grens: het slot mag niet worden aangepast enkel als reactie of sanctie op vermeend gedrag van de ander. Wat er bij een overtreding gebeurt, staat al in de akte van 2012: een regeling om voertuigen weg te slepen, en een boete.

Maar in dezelfde overweging staat de andere kant: om veiligheidsredenen mág hij de mogelijkheden tot openen inperken. Dat onderscheid draagt de hele zaak. Een slot als straf: nee. Een slot als beveiliging: ja, ook als dat de ander minder gemak oplevert.

Wat hij wel kreeg

Op twee punten wint hij. Het eerste zijn de tags. De buurman had geteld op bewoners en auto's, plus een reserve. Maar een recht van overpad geldt niet alleen voor de bewoners, zegt de rechtbank: ook vaste bezoekers vallen eronder. Welke? Vaste bezoekers aan wie je ook de sleutel van je voordeur zou toevertrouwen — hier de uitwonende zoon. Minder dan vijf tags is dus een belemmering. Hij heeft er nog twee, dus de buurman moet er binnen twee maanden drie verstrekken.

Het tweede zijn de eisen aan de nieuwe poort. Die mag er komen, maar niet hoger dan twee meter, met aan beide zijden per deel een drukknop om hem handmatig te openen, met noodstroom, en te openen met dezelfde soort afstandsbediening als de bestaande poort. Tegen de drukknop voerde de buurman verweer — onveilig, zei hij — en dat sneuvelt: ongewenste bezoekers worden al geweerd door de poort aan het begin van de weg.

Daarbij horen een dwangsom van € 250 per dag tot maximaal € 10.000 en € 925 aan buitengerechtelijke kosten. De proceskosten worden gecompenseerd: ieder draagt de eigen kosten.

Wat hij niet kreeg, en dat is meer

De knop in zijn eigen huis komt niet terug. De buurman kijkt vanuit zijn woning op de poort uit en heeft camerabewaking; de man niet. Daarom kan de een de poort veilig op afstand openen en de ander niet. Zijn ongemak weegt niet op tegen dat verschil — en een bel naast de poort mag hij op eigen grond plaatsen.

Twee eisen stranden om een andere reden. Op de zitting zegt hij zelf dat het inmiddels geplaatste SOS-systeem voor hulpdiensten naar tevredenheid werkt en dat zijn probleem met de uitrijlus daarmee vervalt. Die eis wijst de rechtbank daarna af bij gebrek aan belang. Hetzelfde geldt voor zijn eis om niet van tags afhankelijk te zijn: door de drukknoppen en de afstandsbediening is hij dat al niet.

Ook afgewezen: het verbod om de poort te plaatsen, een breedte van vijftien in plaats van veertien meter, en de toezegging dat de systemen nooit worden uitgeschakeld. Voor misbruik van recht gelden hoge eisen, en de buurman heeft met de verstoorde verhouding en zijn privacy een begrijpelijk belang. De opening was in 2012 al dertien meter breed; dat is de maat die partijen voor ogen stond.

Wat je hiermee kunt

• Zoek de akte op waarin het recht is vastgelegd: daar staan de breedte, het doel en de gevolgen van een overtreding — en die regeling verdringt het slot als strafmiddel.
• Formuleer je bezwaar als afhankelijkheid, niet als ongemak. "Ik moet het telkens vragen" is de maatstaf, "het kost me een stuk lopen" niet.
• Je vaste bezoekers tellen mee, niet iedere bezoeker. De sleutel-van-de-voordeur-vraag is een bruikbare eigen toets.
• Is een probleem tijdens de procedure opgelost? Zeg dat, maar weet dat die eis dan vervalt — hier twee keer gebeurd.

Waarom vertel ik dit?

Omdat deze man grotendeels verloor met een kern die klopte. Hij had recht op onbelemmerde toegang, de rechtbank zegt dat ook, en toch blijft van zijn lijst weinig over. Niet omdat hij ongelijk had, maar omdat hij dingen vroeg die hij niet nodig had om binnen te komen: een knop in de woonkamer, een meter extra breedte, een belofte voor later.

Wat hij wél kreeg, is precies wat de maatstaf dekt: toegang zonder te hoeven vragen, en een poort die ook opengaat als de stroom uitvalt. Bedenk dus vooraf welk gemis je toegang écht in de weg zit. Een lange lijst maakt een zaak niet sterker, alleen breder.

Zie ook onze stukken over een pad langs je tuin waar de buurman gebruik van maakt en over een camera die meekijkt op een overpad.

Wil je weten hoe erfgrenzen, paden en erfafscheidingen in elkaar zitten en hoe je dat zelf nazoekt? Dat leer je in Grenzen & Gedoe, de basiscursus burenrecht van Grensgids. Je vindt de cursus op grensgids.com.

Bron: Rechtbank Zeeland-West-Brabant, zittingsplaats Breda, 14 oktober 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:9976. Dit is een vonnis in eerste aanleg; de termijn voor hoger beroep loopt hier tot half januari 2027, dus het oordeel kan nog kantelen. Lees hier de hele uitspraak: deeplink.rechtspraak.nl.

De informatie op Grensgids is algemeen van aard en is geen juridisch advies. Gaat het om een eigen situatie? Leg die dan voor aan een advocaat of juridisch adviseur.